Na co uważać przed Black Friday? Ostrzegamy polskich kupujących

Black Friday to czas spektakularnych wyprzedaży i zakupowego szaleństwa w sieci. Dla wielu Polaków to świetna okazja, aby zaoszczędzić na prezentach świątecznych czy spełnić swoje technologiczne marzenia. Cyberprzestępcy jednak nie śpią – dla nich ten czas to prawdziwe żniwa, a rozwijająca się technologia sprawia, że z roku na rok stają się coraz bardziej przebiegli.

Podszywanie się pod znane sklepy, fałszywe strony płatności, zniżki „znikające za 5 minut” i wiele innych, to tylko część trików stosowanych przez oszustów. Ten artykuł pomoże Ci zrozumieć, na jakie pułapki uważać i jak skutecznie chronić siebie, swoje dane oraz pieniądze w okresie najgorętszych promocji, ale i podczas codziennych zakupów online.

Dlaczego Black Friday to idealny moment dla oszustów?

Okres przedświąteczny, a zwłaszcza Black Friday, to czas ogromnego zainteresowania zakupami online. Sklepy kuszą rekordowymi obniżkami, a klienci często działają pod wpływem emocji i pozornej presji czasu. To sprawia, że kupujemy impulsywnie, nie zawsze sprawdzając, czy strona jest autentyczna, albo czy oferta nie jest zbyt piękna, aby była prawdziwa.

W tym czasie klienci są mniej czujni wobec sloganów „promocji tylko dzisiaj” czy „ostatnich sztuk w magazynie”. Już na kilka dni przed Black Friday lawinowo wzrasta ilość e-maili i reklam – łatwo zgubić się wśród nich i kliknąć fałszywy link.

Bardzo często chęć zakupu sprawia, że ludzie częściej wpisują dane kart kredytowych na nowych, niesprawdzonych stronach, a wszystko to, to żniwa dla oszustów. Według szacunków, każdego roku w sezonie Black Friday internauci tracą setki milionów dolarów przez fałszywe sklepy, podszywanie się pod marki i wyłudzanie danych.

Najczęstsze oszustwa w czasie Black Friday

Poniżej przedstawiamy cztery najczęstsze typy cyberoszustw, na które warto zwrócić szczególną uwagę podczas zakupów online (nie tylko podczas Black Friday) oraz podpowiedzi, jak się przed nimi skutecznie bronić.

1. Fałszywe strony internetowe

To jedna z najczęstszych metod oszustwa w okresie Black Friday.

Przestępcy tworzą strony internetowe łudząco podobne do tych znanych marek. Kopiują loga, układ graficzny i wygląd koszyka zakupowego. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda normalnie, jednak po złożeniu zamówienia użytkownik nigdy nie otrzymuje towaru. Taka strona ma na celu wyłudzenie danych osobowych, loginów, numerów kart płatniczych lub kodów BLIK.

Jak się chronić: Sprawdzaj dokładnie adres URL. Często różni się jedną literą (np. alllegro.com). Zwróć też uwagę na rozszerzenie domeny i brak certyfikatu HTTPS.

2. Phishing e-mailowy i SMS

Phishing to atak polegający na podszywaniu się pod zaufane źródło, aby wyłudzić dane. W czasie Black Friday ofiary otrzymują maile lub SMS-y z pozornie atrakcyjnymi promocjami, lub informacjami o problemach z płatnością. Kliknięcie linku prowadzi do fałszywej strony logowania lub płatności, gdzie użytkownik nieświadomie podaje dane przestępcom.

Jak się chronić: Nie klikaj linków z nieznanych źródeł. Weryfikuj wiadomości, wpisując adres strony samodzielnie w przeglądarce.

3. Fałszywe reklamy w mediach społecznościowych

W okresie Black Friday oszuści aktywnie promują fałszywe sklepy na Facebooku, Instagramie i TikToku. Reklamy wyglądają profesjonalnie i zawierają atrakcyjne hasła o wyprzedaży rzekomo markowych produktów za ułamek ceny.

Kliknięcie takiej reklamy prowadzi do strony, która imituje sklep. Po dokonaniu zakupu produkt nie zostaje wysłany, a użytkownik nie ma możliwości odzyskania pieniędzy.

Jak się chronić: Korzystaj wyłącznie z oficjalnych profili marek i sklepów. Zgłaszaj podejrzane reklamy i pamiętaj: jeśli oferta wygląda na zbyt dobrą, by była prawdziwa, to najprawdopodobniej tak właśnie jest.

4. Fałszywi kurierzy i SMS-y o paczkach

Wiele osób oczekuje na dostarczenie swoich paczek, a często jest ich na tyle dużo, że gubimy się w ich ilości, dostawcach czy terminu dostawy. Oszuści wykorzystują ten fakt, wysyłając fałszywe SMS-y rzekomo od firm kurierskich.

Wiadomość zawiera informację o konieczności dopłaty do przesyłki, błędzie w adresie lub konieczności kliknięcia linku, aby potwierdzić dostawę. Kliknięcie może prowadzić do strony zainfekowanej złośliwym oprogramowaniem lub formularza płatności wyłudzającego dane.

Jak się chronić: Zawsze sprawdzaj numer nadawcy i nie klikaj podejrzanych linków. Status przesyłki weryfikuj samodzielnie na oficjalnej stronie kuriera, wpisując numer śledzenia ręcznie.

Jak chronić się przed oszustami podczas Black Friday?

Oto kilka sposobów, dzięki którym zabezpieczysz swoje pieniądze, dane i nerwy podczas zakupów w Black Friday (i nie tylko).

• Sprawdzaj, gdzie kupujesz: Zanim wpiszesz dane karty płatniczej, upewnij się, że strona jest bezpieczna (adres zaczyna się od „https://”). Sprawdź opinie o sklepie, regulamin oraz dane kontaktowe. Unikaj stron, które nie podają podstawowych informacji o firmie.
• Korzystaj z bezpiecznych metod płatności: Wybieraj zaufane formy płatności, takie jak PayU, Przelewy24, BLIK lub karty kredytowe – te ostatnie umożliwiają cofnięcie transakcji w razie oszustwa. Nigdy nie rób przelewów na prywatne konta bankowe.
• Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA): Jeśli platforma zakupowa oferuje dodatkowe zabezpieczenie logowania, koniecznie je włącz. Dzięki temu nawet jeśli ktoś pozna Twoje hasło, nie zaloguje się bez drugiego etapu weryfikacji i nie przejmie Twoich danych.
• Używaj aktualnego oprogramowania i VPN: Regularnie aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę i programy zabezpieczające. Zanim zrobisz zakupy w publicznych sieciach Wi-Fi, skorzystaj z oferty VPN na Black Friday i zabezpiecz się w dużo niższej cenie. Chroń swoje dane przed przechwyceniem i dodatkowo zaoszczędź na subskrypcji.

Co zrobić, jeśli padniesz ofiarą oszustwa?

Jeśli podejrzewasz, że ktoś Cię oszukał, działaj natychmiast.

1. Najpierw skontaktuj się ze swoim bankiem – poproś o zablokowanie karty płatniczej, wstrzymanie lub cofnięcie podejrzanej transakcji.
2. Następnie zgłoś sprawę na policję oraz do CERT Polska (cert.pl) – instytucji zajmującej się reagowaniem na incydenty bezpieczeństwa w sieci.
3. Jeśli istnieje ryzyko przejęcia Twoich danych, zmień hasła do wszystkich kont powiązanych z transakcją.
4. Warto też zgłosić fałszywą stronę lub wiadomość e-mail do Google albo portalu społecznościowego, gdzie znalazłeś reklamę, aby chronić innych użytkowników przed podobnym oszustwem.

Black Friday to świetny moment na skorzystanie z okazji zakupowych. Mimo to pamiętaj, że oszuści nie śpią. Najważniejszą rzeczą, jaką możesz zrobić, to zachowanie czujności i zastosowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa. Nie daj się oszukać – zakupy powinny być przyjemnością, nie problemem.